Xây dựng nền tảng vững chắc cho việc thảo luận và triển khai chiến lược của tổ chức bạn. Tìm hiểu cách tạo một sơ đồ chiến lược trên một trang duy nhất theo hướng dẫn từng bước và sử dụng các ví dụ minh họa.
- Cập nhật tháng 6 năm 2025: Sơ đồ chiến lược trong BSC Designer hiện có thể được tùy chỉnh giao diện bằng các chủ đề.
Phần 1. Hướng dẫn:
- Cách tạo sơ đồ chiến lược trong 8 bước + Đồ họa thông tin
- Những sai lầm thường gặp
Thuật ngữ sơ đồ chiến lược có nguồn gốc từ khái niệm Thẻ điểm cân bằng (BSC) vào giữa những năm 1990. Kể từ đó, sơ đồ chiến lược đã trở thành một thuật ngữ phổ biến, đồng nghĩa với bất kỳ hình thức trực quan nào thể hiện chiến lược. Dưới đây, chúng ta sẽ thảo luận về cách tiếp cận phổ biến nhất trong thiết kế sơ đồ chiến lược dựa trên Thẻ điểm cân bằng K&N gốc.
Tại sao nên sử dụng sơ đồ chiến lược
Một bản đồ địa lý cổ điển đại diện cho sự trừu tượng của thế giới xung quanh chúng ta. Thay vì làm việc với cây cối, sông ngòi và đường xá trên bản đồ, chúng ta làm việc với các khu vực có màu sắc khác nhau và các đường kẻ. Tương tự như vậy, một sơ đồ chiến lược là sự trừu tượng của doanh nghiệp và chiến lược của nó. Sự trừu tượng này giúp tập trung vào những gì quan trọng ở thời điểm hiện tại.
Mục đích chính của sơ đồ chiến lược là trực quan hóa chiến lược của tổ chức theo một cách cụ thể. Đổi lại, việc trực quan hóa này cải thiện thảo luận và thực thi chiến lược.
Nếu bạn hỏi tôi tại sao cần một sơ đồ chiến lược, tôi sẽ lần lượt đề cập đến ba lý do sau:
- Trực quan hóa -> Thảo luận -> Thực thi
Cách tạo sơ đồ chiến lược
Khái niệm sơ đồ chiến lược xuất phát từ Thẻ điểm cân bằng K&N. Dưới đây là các bước chính để tạo ra một sơ đồ chiến lược chuyên nghiệp:
Bước 1. Xác định Sứ mệnh, Tầm nhìn, Giá trị
Đó là định hướng “phía bắc” cho tổ chức của bạn. Nếu bạn gặp phải sự không chắc chắn, ba yếu tố này sẽ giúp bạn đưa ra các quyết định tốt nhất.
Bước 2. Xác định bốn khía cạnh
Tài chính, Khách hàng, Nội bộ, Đổi mới. Quý vị có thể xác nhận thực nghiệm rằng tổ chức của mình cần chính xác bốn khía cạnh này. Các tổ chức phi lợi nhuận có những sắc thái riêng, nhưng ý tưởng chung thì tương tự.
Bước 3. Ưu tiên chiến lược
Ưu tiên chiến lược là các mục tiêu cấp cao nhất; thông thường, bạn có ba mục tiêu chính – phục vụ khách hàng tốt hơn, cải thiện vận hành, nâng cao sản phẩm.
Bước 4. Xác định mục tiêu kinh doanh
Điền các khía cạnh của sơ đồ chiến lược bằng mục tiêu kinh doanh chiến lược. Cần có mối liên hệ nhân quả giữa các mục tiêu. Logic diễn ra từ trên xuống dưới và các mục tiêu từ các khía cạnh thấp hơn giải thích cách bạn dự định đạt được các mục tiêu từ các khía cạnh cao hơn.
Bước 5. Mô tả Lý do
Lý do là tập hợp các nguyên nhân tại sao bạn quyết định chọn mục tiêu này. Nếu bạn sử dụng phần mềm tự động hóa, hãy giải thích những lý do này trong trường mô tả của mục tiêu.
Bước 6. Xác định các chỉ số dẫn dắt và chỉ số trễ
Bạn muốn nói gì về một mục tiêu kinh doanh? Cách tốt nhất để trả lời câu hỏi này là xác định một cặp chỉ số dẫn dắt và chỉ số trễ với giá trị cơ sở và giá trị mục tiêu. Bất kỳ định nghĩa mục tiêu nào còn mơ hồ sẽ trở nên cụ thể khi các chỉ số hiệu suất được xác định.
Bước 7. Xác định Các sáng kiến
Chúng tôi đã đề cập đến “thực thi” như một trong những mục đích của sơ đồ chiến lược. Các sáng kiến là kế hoạch hành động cấp cao của bạn giải thích cách mà chiến lược sẽ được thực thi.
Bước 8. Chuyển giao
Chỉ nên có một chiến lược cấp cao nhất của tổ chức, tuy nhiên các đơn vị kinh doanh khác nhau vẫn cần tập trung vào các phần khác nhau của chiến lược đó. Tạo phiên bản địa phương của các sơ đồ chiến lược với các mục tiêu và chỉ số cụ thể hơn.
Sơ đồ chiến lược cho tổ chức
Bước cuối cùng của chuyển giao cần được chú ý đặc biệt: làm thế nào để chúng ta tạo ra một sơ đồ chiến lược cho toàn bộ tổ chức? Trong các tài liệu học thuật, chúng ta thường thấy một sơ đồ chiến lược chính với các mục tiêu cấp cao. Khi cần ghi lại các mục tiêu của các đơn vị kinh doanh cấp thấp hơn, chúng ta không thể thêm tất cả vào cùng một sơ đồ chiến lược, vì nó sẽ bị quá tải với quá nhiều chi tiết.
Cách tiếp cận đúng là chuyển giao chiến lược cấp cao vào các thẻ điểm trước. Sau đó, trong mỗi thẻ điểm, tạo một sơ đồ chiến lược địa phương và, nếu cần, kết nối các thẻ điểm đó với nhau.
Về mặt tự động hóa phần mềm, trong BSC Designer, bạn sẽ tìm thấy một sơ đồ có tên là Chuyển giao, hiển thị tất cả các thẻ điểm và các kết nối giữa chúng:
Nếu bạn tạo ra sơ đồ chiến lược đầu tiên của mình, các bước này có thể nghe có vẻ quá nhiều để tiếp thu. Bạn có thể bắt đầu dễ dàng hơn bằng cách sử dụng công cụ trợ lý chiến lược miễn phí này, sẽ hướng dẫn bạn qua các bước trên và sẽ tạo sơ đồ chiến lược cho bạn.
Những sai lầm thường gặp khi lập sơ đồ chiến lược
Là một phần của Khóa đào tạo thực thi chiến lược, chúng tôi làm việc với các chuyên gia kinh doanh để tạo mẫu sơ đồ chiến lược Thẻ điểm cân bằng của họ. Dưới đây là một số sai lầm thường gặp mà chúng tôi nhận thấy:
Lỗi 1. Mục tiêu không có Liên kết
Ý tưởng của sơ đồ là để hiển thị logic nguyên nhân và kết quả. Nếu có một mục tiêu mà không có liên kết với các mục tiêu khác (trừ khi liên kết là hiển nhiên), thì câu hỏi đặt ra là tại sao chúng ta lại có mục tiêu đó trên sơ đồ.
Lỗi 2. Tập trung vào các mục tiêu vận hành
Như đã đề cập trước đó, các mục tiêu trên sơ đồ chiến lược nên là những mục tiêu chiến lược. Tôi đã thấy nhiều trường hợp các mục tiêu chiến lược tốt lại được liên kết với những mục tiêu nhị phân ngắn hạn, ví dụ như chuyển một trang web sang một nền tảng lưu trữ khác.
Lỗi 3. Không có Lý do
Việc lựa chọn mục tiêu là quan trọng; lý do cho lựa chọn đó còn quan trọng hơn. Trong nhiều trường hợp, những lý do này không được mô tả rõ ràng. Kết quả là, trong lần xem xét chiến lược tiếp theo, rất khó để hiểu tại sao một mục tiêu nhất định lại tồn tại trên sơ đồ.
Lỗi 4. Chỉ sử dụng các chỉ số trễ
Các chỉ số trễ giúp chúng ta xác thực việc đạt được mục tiêu nhưng không cung cấp manh mối về cách cụ thể để đạt được chúng. Các chỉ số dẫn dắt định lượng các yếu tố thành công và đưa ra câu trả lời cho câu hỏi đó.
Lỗi 5. Chỉ có một sơ đồ cấp cao nhất
Một sơ đồ cấp cao nhất sẽ không mang lại nhiều ý nghĩa cho, ví dụ, một chuyên viên marketing thực hiện chiến dịch truyền thông xã hội. Chiến lược cấp cao nhất cần được liên kết với những thách thức ở các cấp thấp hơn. Có một phiên bản sơ đồ chiến lược ở cấp địa phương là một ý tưởng hay.
Lỗi 6. Có quá nhiều mục tiêu
Theo ý kiến của tôi, có hơn 8-10 mục tiêu trong mỗi khía cạnh là một dấu hiệu đáng lo ngại và cho thấy rằng chiến lược chưa được chuyển giao đúng cách. Nó giống như một danh sách việc cần làm – danh sách 5-10 mục tiêu hoạt động hiệu quả hơn so với danh sách có hơn 100 mục tiêu.
Lỗi 7. Trộn lẫn Mục tiêu và Chỉ số
“Tăng doanh số lên 15% trong vòng một năm” nghe có vẻ là một mục tiêu S.M.A.R.T., nhưng thực ra, đây không phải là ứng viên tốt nhất cho sơ đồ chiến lược. Đây là sự kết hợp giữa mục tiêu, chỉ số và khung thời gian. Điều này sẽ không phù hợp với sơ đồ chiến lược. Ở bước 1 của mẫu KPI, chúng tôi đã thảo luận về các lý do và giải pháp.
Lỗi 8. Sử dụng thuật ngữ kinh doanh
Những mục tiêu như “Tận dụng các cơ hội kinh doanh để đáp ứng nhu cầu khách hàng” nghe có vẻ thông minh nhưng không mang lại giá trị nào cho cuộc thảo luận về chiến lược.
Mẫu sơ đồ chiến lược
Tôi đánh giá cao cách phần mềm BSC Designer xử lý các sơ đồ chiến lược, nhưng đôi khi, việc sử dụng bút và giấy cho các phiên động não vẫn rất hữu ích. Chúng tôi thường làm điều này trong một số sự kiện trực tiếp của mình, và tôi muốn chia sẻ với bạn một mẫu sơ đồ chiến lược mà chúng tôi sử dụng.
Tải xuống PDF | Xem trong BSC Designer
Tải xuống mẫu
| Ngôn ngữ | Tải xuống PDF | Mở mẫu trực tuyến |
|---|---|---|
| Tiếng Anh | Tải xuống PDF | Mở trực tuyến |
| Tiếng Tây Ban Nha | Tải xuống PDF | Mở trực tuyến |
| Tiếng Đức | Tải xuống PDF | Mở trực tuyến |
| Tiếng Nga | Tải xuống PDF | Mở trực tuyến |
| Tiếng Bồ Đào Nha | Tải xuống PDF | Mở trực tuyến |
Hướng dẫn bắt đầu
Một mẫu sơ đồ chiến lược bao gồm bốn khía cạnh. Các hình chữ nhật bên trong các khía cạnh đại diện cho các mục tiêu kinh doanh.
Một mục tiêu kinh doanh bao gồm nhiều dòng để điền vào:
- Sử dụng dòng đầu tiên để hình thành tên của mục tiêu.
- Sử dụng hai dòng có biểu tượng “bảng kẹp giấy” để viết một số sáng kiến và một số thông tin ngân sách hoặc thời gian liên quan.
- Sử dụng dòng “KPI” đầu tiên để viết các KPI dẫn dắt cho mục tiêu kinh doanh này.
- Sử dụng dòng “KPI” thứ hai để viết các KPI trễ cho mục tiêu kinh doanh.
Một khi bạn đã sắp xếp các ý tưởng về chiến lược của mình, hãy tiếp tục và tự động hóa các mục tiêu, sáng kiến và KPI bằng công cụ BSC Designer.
Ví dụ về sơ đồ chiến lược
Tìm bên dưới một số ví dụ về các sơ đồ chiến lược được tạo với BSC Designer. Quý khách có thể đăng ký tài khoản miễn phí và truy cập ngay lập tức vào các mẫu này.
Mẫu sơ đồ chiến lược bền vững
Mẫu chiến lược bền vững. Mẫu sơ đồ chiến lược chất lượng
Thẻ điểm Chất lượng. 
Ví dụ sơ đồ chiến lược truyền thông xã hội
Các KPI truyền thông xã hội. 
Sơ đồ chiến lược cho doanh nghiệp khởi nghiệp
Thẻ điểm cân bằng Khởi nghiệp. Ví dụ sơ đồ chiến lược Khách sạn
Thẻ điểm cân bằng Khách sạn. Sơ đồ chiến lược Công ty Năng lượng
Thẻ điểm Năng lượng. Triển khai: Phần mềm vẽ vs. Phần mềm thực thi chiến lược
Khi nói về tự động hóa phần mềm, có hai loại giải pháp phần mềm để thiết kế sơ đồ chiến lược. Hãy gọi chúng là:
- Công cụ vẽ. Giúp tạo ra một hình ảnh sơ đồ chiến lược bắt mắt.
- Phần mềm thực thi chiến lược. Ngoài việc tạo ra hình ảnh trực quan, các công cụ này còn cung cấp tự động hóa bổ sung cho các KPI, sáng kiến và mục tiêu kinh doanh.
Bạn nên sử dụng công cụ nào?
Nếu bạn đang ở giai đoạn nguyên mẫu, hoặc bạn cần một sơ đồ chiến lược chỉ để trình bày một lần tại cuộc họp hội đồng, thì bất kỳ công cụ vẽ nào cũng đều phù hợp. Thông tin bổ sung, như lý do, chỉ số và dữ liệu của chúng, kế hoạch hành động, có thể được trình bày dưới dạng một tài liệu riêng biệt.
Nếu chiến lược của bạn giống như một cuộc chạy marathon, thì bạn cần một giải pháp hỗ trợ đội ngũ từ giai đoạn thảo luận và lập kế hoạch đến thực thi và học hỏi. Dòng công cụ này được gọi là phần mềm Thẻ điểm cân bằng, và BSC Designer của chúng tôi là một trong những công cụ được các chuyên gia kinh doanh đánh giá cao.
Phiên: 'Giới thiệu về Thẻ điểm cân bằng bởi BSC Designer' có sẵn như một phần của chương trình học tập liên tục của BSC Designer, được cung cấp dưới dạng hội thảo trực tuyến và tại chỗ. Tìm hiểu thêm....
Những điểm chính
- Một sơ đồ chiến lược là một công cụ trực quan giúp tổ chức thực hiện chiến lược qua các giai đoạn khác nhau: thảo luận chiến lược, mô tả, thực thi, vòng học hỏi.
- Chúng tôi đã thảo luận về 8 bước mà một người có thể tuân theo để tạo ra một sơ đồ chiến lược chuyên nghiệp, cũng như những sai lầm điển hình mà các chuyên gia kinh doanh thường mắc phải.
- Chọn công cụ phù hợp cho thiết kế sơ đồ chiến lược: mẫu giấy cho việc động não ban đầu, phần mềm vẽ cho thuyết trình, các công cụ phần mềm như BSC Designer nếu bạn dự định quay lại sơ đồ trong quá trình thực thi chiến lược.
Alexis Savkin là Chuyên gia Tư vấn Chiến lược Cấp cao và là Giám đốc điều hành của BSC Designer, một nền tảng Thẻ điểm cân bằng. Ông có hơn 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực này, với nền tảng toán học ứng dụng và công nghệ thông tin. Alexis là tác giả của “Hệ thống Triển khai Chiến lược”. Ông đã xuất bản hơn 100 bài viết về chiến lược và đo lường hiệu suất, thường xuyên phát biểu tại các sự kiện ngành, và công trình của ông thường xuyên được trích dẫn trong các nghiên cứu học thuật.