Zihin haritaları, çeşitli fikirleri ana hatlarıyla belirlemek ve tartışmak için kullanılan mükemmel bir tekniktir. Peki, stratejiyle ilgili fikirler için zihin haritalarını kullanmaya ne dersiniz? Bir strateji haritası oluşturulurken zihin haritalamanın bir yeri var mı?

Bu makalede deneyimimi paylaşacağım ve hem strateji haritası hem de zihin haritası uygulayıcılarını düşüncelerini yorumlarda paylaşmaya davet ediyorum.
Strateji ve Zihin Haritası Arasındaki Fark Nedir?
Zihin haritası, genellikle fikirleri taslak olarak belirtmek için kullanılan esnek bir araçtır. Bilişsel beceriler üzerinde en iyi etkiyi elde etmek için el yazısıyla yazılmış metinler, doğal bağlantılar ve grafiklerin kullanılması yaygın olarak önerilir.
Strateji haritası ise genellikle iş hedeflerinin 4 perspektifte haritalandığı tek sayfalık bir diyagramdır. Harita üzerindeki neden-sonuç mantığı, bir organizasyonun stratejisini nasıl uygulamayı planladığını gösterir.
Her iki tekniğin kısa bir karşılaştırma ve analizini yapalım.
| Zihin Haritaları | Strateji Haritaları | |
|---|---|---|
| Ne haritalandırıyoruz? | Fikirler, çağrışımlar | İş hedefleri |
| Nesneleri nasıl bağlarız? | Çapraz bağlantılar dahil olmak üzere doğal bir fikir akışını takip ederek | Neden-sonuç mantığını izleyerek; yön aşağıdan yukarıya, yeteneklerden hissedarlar için değer yaratmaya doğrudur |
| Haritalama araçları | Düğümlerde anahtar kelimelerle örümcek haritası diyagramı; çapraz dal bağlantıları; grafiksel araçların aktif kullanımı | Çeşitli perspektiflerde hedef haritaları olan tablo diyagramı; uyumlu metrikler ve girişimler |
| Haritanın ölçeği | Büyüklükleri değişir; düğümlerin kullanımı haritanın okunabilir kalmasına yardımcı olur | Genellikle 1 sayfalık harita + isteğe bağlı 1-2 sayfa destekleyici dokümantasyon |
| Pratik kullanım | Fikirleri daha iyi anlamak ve doğal akış açıklamaları için taslak olarak belirtmeye odaklanan geniş uygulama yelpazesi | Stratejinin tanımı, ideal olarak organizasyonun nereye gitmek istediği ve oraya nasıl ulaşılacağı sorularını yanıtlamalıdır |
Bir stratejist zihin haritası kullanmalı mı?
Bir strateji için zihin haritalama
Tüm stratejiyle ilgili faaliyetlerin yalnızca bir strateji haritasında gerçekleştiği düşünülebilir… Bir şirketin üst düzey yöneticilerinin mükemmel bir “strateji” geliştirmesi ve bunu haritada sunması beklenir. Gerçekte ise bu şekilde işlemez.
Her fikir, bir “içgörü” aşamasından “stratejik hipotez”e veya bir “iş hedefi”ne uzanan uzun bir yol kat eder. Strateji hakkında daha fazla içgörü üretmeyi hangi yöntem teşvik edebilir? Boş bir kâğıt sayfasından Newton’ın elmasına, meditasyondan zihin/süreç/kavram haritalamaya, SWOT, PESTLE — yaratıcı düşünmeyi destekleme gücüne sahip her şey. Web sitemizde, yardımcı olabilecek farklı araçları ele aldığımız bir “Yönetici araç seti” kategorimiz bulunmaktadır.
Mükemmel bir stratejiye dönüştürülecek daha fazla içgörüye mi ihtiyacınız var? Öyleyse zihin haritalamayı neden denemiyorsunuz?
BSC Designer ile zihin haritalama
Bu makalenin bu bölümü, BSC Designer’ın mevcut ve gelecekteki kullanıcıları için daha ilginç olacaktır. Sanırım bu yazılımın profesyonel strateji haritaları oluşturmaya yardımcı olduğunu çok iyi biliyorsunuzdur. Aynı “Strateji haritası” sekmesinde, zihin haritası dâhil olmak üzere ek haritalar oluşturulabilir.
BSC Designer bir zihin haritalama yazılımı değildir, ancak zihin ve strateji haritalarını birleştirmeye yardımcı olan çok ilginç bir özelliğe sahiptir:
Harita üzerinde, Skor kartınızdan iş hedeflerini ve KPI’ları kullanabilirsiniz.
Diyelim ki harita üzerinde müşteriyle ilgili tipik bir hedefimiz var; örneğin “Müşteri desteğini iyileştir.” Planımız “Daha iyi temsilci eğitimi uygula”dır (bunu harita üzerinde girişim biçiminde görebilirsiniz). Hangi metrikleri kullanacağımızı biliyoruz. Öncü metrik “Temsilci eğitimi, saat” ve gecikmeli metrik “İlk aramada çözüm oranı, %” olacaktır.

Ekibimizin bu hedef üzerinde çalışmaya başlaması için yeterli bilgi var mı? Daha iyisini nasıl yapabiliriz? Neden ek bir harita oluşturup bazı fikirleri yakalamaya başlamayalım?
- “Strateji Haritası” sekmesine geçiyorum ve “+” düğmesini kullanarak ek bir harita oluşturuyorum.
- Yapılacak ilk şey, iş hedefimin bir kopyasını bu haritaya eklemektir. Bunu yapmak için “Öge ekle” düğmem var. Önerilen iki seçenekten, ikinci olan “Mevcut öge ekle” seçeneğini kullanmakla ilgileniyorum.
- Yeni haritamda iş hedefinin canlı bir kopyası var. Canlıdır, çünkü hizalanmış KPI’larda veya girişimlerde yapılacak herhangi bir değişiklik bu haritaya yansıtılacaktır.

Şimdi biraz zihin haritalama yapalım.
“Müşteri desteğini iyileştir” … Burada solda müşterilerimizden gelen son şikâyetleri haritalayalım: “Uzun bekleme süresi; IT sistemi çalışmıyordu; destek temsilcisi yanıtı bilmiyordu…” ve burada sağda iyileştirme yollarına ilişkin bazı düşünceler var… “En sık görülen 20 vakayı tanımla ve her destek temsilcisinin bunlara nasıl yanıt vereceğini bildiğinden emin ol” “Bir sorguyu yanıtlamanın neden bu kadar uzun sürdüğünü analiz et. İyileştirebilir miyiz, yoksa daha fazla kişi mi işe almalıyız?” “IT ile ilgili neler oluyor? Bunu teşhis edip düzeltebilecek kişi kim?”

Bu aşamada fikirler dağınıktır ve şimdilik bunları kullanıp sağlam bir strateji oluşturmak zordur. Öncelikle bazılarını tartışmamız ve test etmemiz gerekir. Bu durumda basit bir zihin haritası uygun bir araçtır. Bu harita herhangi bir zamanda diğer kullanıcılarla paylaşılabilir veya bir resim dosyası olarak dışa aktarılabilir.
Fikirlerin bazıları girişimlere dönüştürülebilir ve iş hedefleriyle hizalanabilir. Örneğin, “20 vaka” fikri ve IT ile ilgili sorunları araştırma fikri uygulanabilir girişimler gibi görünüyor. Bunları bu iş hedefi için bir girişim olarak ekliyorum; sorumlu olacak bir kişi, bir bütçe ve bunu yapmak için gereken süreyi atıyorum.

Strateji haritasındaki iş hedefi tüm ayrıntılara sahiptir ve yürütmeye hazırdır. Yine de, gelecekte olası referanslar için zihin haritamı Skor kartında tutmayı tercih ediyorum.
Nihai öneriler
- İş zorlukları, başarı faktörleri, rakipler, dış koşullar, güçlü yönler, zayıf yönler vb. hakkında fikirleri yakalamak için zihin haritaları uygulayın. Erken aşamada amaç, yapıyı çok fazla önemsemeden daha fazla içgörü elde etmektir.
- En umut vadeden fikirleri seçin. Fikirleri stratejik hipotez ve iş hedefleri biçiminde sunmak için bir çerçeve olarak strateji haritası kullanın. Fikirleri genel stratejinizle stratejik uyumlu hâle getirin.
- Hem üst düzey görünüm strateji haritasını hem de fikirleri içeren zihin haritasını yönetmek için BSC Designer gibi otomasyon yazılımı kullanın. Stratejinizin ne zaman yeni girdilere ihtiyaç duyacağını asla bilemezsiniz.
Stratejiniz veya KPI’larınız için fikir üretirken zihin haritaları kullanıyor musunuz? Lütfen düşüncelerinizi yorumlarda paylaşın.
Zihin Haritalı Skor kartı Şablonunu kullan
BSC Designer, organizasyonların karmaşık stratejilerini uygulamalarına yardımcı olur:
- Platformda ücretsiz bir plan için kaydolun.
- Başlangıç noktası olarak
Zihin Haritalı Skor kartı şablonunu kullanın. Bunu Yeni > Yeni Skor kartı > Daha Fazla Şablonlar altında bulabilirsiniz.
- Paydaşları ve stratejik hedefleri kapsamlı bir stratejiye uyumlu hale getirmek için Strateji Uygulama Sistemimizi takip edin.
Bugün başlayın ve BSC Designer'ın strateji uygulamanızı nasıl basitleştirebileceğini görün!
Alexis Savkin, Kurumsal Karne’yi temel alan bir strateji uygulama yazılım platformu olan BSC Designer’ın Strateji Mimarı ve kurucusudur. Kuruluşların stratejiyi ölçülebilir hedeflere, KPI’lara ve girişimlere dönüştürmesine yardımcı olur. Alexis, Strateji Uygulama Kanvası’nın yaratıcısı, strateji ve performans ölçümü üzerine 100’den fazla makalenin yazarı ve düzenli bir konuşmacıdır.